Ehliyet sınavı konuları
Sürücü kursu teorik sınavının dört dersi ve üniteleri, kısa özetleriyle.
Ehliyet e-sınavında 50 soru sorulur, süre 45 dakika, geçme notu 70'tir. Sorular dört dersten gelir ve her dersin sınavdaki soru sayısı sabittir. Kesik Çizgi bu dört dersi 81 üniteye ayırır; aşağıda her ünitenin ne anlattığı bir iki cümleyle yazılı.
Trafik ve Çevre
Sınavda 23 soru 40 ünite
Sınavın en çok soru gelen dersi. Sürücü belgesi, trafik işaretleri, hız ve takip mesafesi, geçiş hakkı, kazalar, ceza puanı ve çevre konuları bu derste.
-
Sürücülüğü etkileyen duyular ve etkenler
Hız arttıkça çevresel görüş daralır, yandan gelen yaya ya da araç geç fark edilir. Hastalık, uyku yapan ilaç, yorgunluk ve dikkat dağınıklığı da güvenli sürüşü zayıflatır.
-
Sürücü belgesi: şartlar, sınıflar ve geçerlilik
Belge sınıfları, hangi sınıfın hangi aracı kapsadığı, yaş şartları ve geçerlilik süreleri. Motorlu aracı belgesiz kullanmak da belgesiz birine kullandırmak da yasaktır.
-
Aday sürücü belgesi
İlk kez sürücü belgesi alan kişi 2 yıl aday sürücü sayılır. Belgesi iptal edilip yeniden alan da yeni belgesiyle 2 yıl aday sürücüdür.
-
Organ bağışı
Organ bağışı, organ ve dokuların nakil bekleyen hastalar için gönüllü ve karşılıksız bağışlanmasıdır. Tek bir bağışçının organları birden çok hastaya nakledilebilir.
-
Araç ve taşıt tanımları
Araç, karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtların genel adıdır. Makine gücüyle yürüyen taşıta motorlu, insan ya da hayvan gücüyle yürüyene motorsuz taşıt denir.
-
Tescil, plaka ve ruhsat
İlk tescil için satın alma ya da gümrükten çekme tarihinden başlayarak 3 ay içinde başvurulur. Tescil belgesi ve plakası alınmadan araç karayoluna çıkarılamaz.
-
Hukuki sorumluluk ve sigorta
Motorlu aracın işletilmesi ölüm, yaralanma ya da maddi zarara yol açarsa işletenin sorumluluğu doğar. İşleten, aracı kullanan sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.
-
Araç muayenesi
Motorlu aracın teknik şartlara uygunluğu belirli aralıklarla yapılan periyodik muayeneyle tespit edilir. Teknik şartlara uymayan aracı trafiğe çıkarmak yasaktır.
-
Karayolu tanımları
Karayolu, trafik için kamunun yararlanmasına açık arazi şeridi, köprü ve alanlardır. Ada, ayırıcı, otokorkuluk, köprü, tünel ve menfez karayolu yapısına girer.
-
Karayolunu kullanma kuralları
Karayollarında trafik sağdan akar; şerit değiştirirken işaret verilir ve o şeritteki aracın geçişi beklenir. Kavşağa yaklaşırken yerleşim yerinde 30, dışında 150 metre içinde şerit değiştirmek yasaktır.
-
Trafik güvenliği ve yol kullanıcıları
Yolu yapan ve bakımını üstlenen kuruluşların ve yolda çalışma yapanların yükümlülükleri. Yaya, bisikletli ve motosikletli darbeyi doğrudan vücuduyla karşıladığı için savunmasız yol kullanıcısıdır.
-
Trafik işaretleri ve uyma sırası
Trafik işaretleri; işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler ve yer işaretlemeleridir. Yola yapılan çizgi, şekil ve yazılar levha değil, yer işaretlemesi sayılır.
-
Trafik görevlisinin işaretleri
Önce görevlinin işaretlerine, sonra trafik ışıklarına, ardından levha ve yer işaretlemelerine uyulur. Görevli ile ışık farklı şey gösteriyorsa görevliye uyulur.
-
Işıklı ve sesli işaretler
Kırmızı ışıkta mutlak duruş yapılır; yanıp sönen sarı ışık yol ver, yanıp sönen kırmızı ışık dur levhası gibidir. Kırmızı ışık ihlalinin yaptırımları da bu ünitededir.
-
Trafik işaret levhaları
Levhalar beş gruba ayrılır: tehlike uyarı (T), trafik tanzim (TT), bilgi (B), duraklama ve park etme (P) ve otoyol işaretleri. Görselli liste Trafik levhaları ve anlamları sayfasında.
-
Yol çizgileri ve yer işaretleri
Yer işaretlemesi, taşıt yolu, bordür ve ayırıcı gibi yol elemanlarına çizgi, sembol ya da yazıyla verilen talimattır. Yol çizgileri taşıt yolunu şeritlere ayırır.
-
Hız sınırları
Aksine bir işaret yoksa en yüksek hız araç cinsine ve yola göre yönetmelikle belirlenir. Yerleşim yeri içinde otomobil, otobüs, kamyon ve motosiklet için sınır 50 km/s'tir.
-
Takip ve durma mesafesi
Takip mesafesi en az, km/s cinsinden hızın yarısı kadar metredir: 50 km/s için 25 metre. Bu mesafe izleyen aracın 2 saniyede alacağı yol olarak da ölçülebilir.
-
Dönüş, şerit değiştirme ve geri gitme
Manevradan önce aynalar ve gerekirse baş çevrilerek kontrol edilir, niyet önceden ışık ya da kol işaretiyle bildirilir. İşaret verdiğin anda aniden şerit değiştirmek yasaktır.
-
Öndeki aracı geçme
Geçmeye başlamadan üç şart aranır: arkandaki sürücü seni geçmeye başlamamış, öndeki sürücü geçme işareti vermemiş ve kullanacağın şeridin yeteri kadar ilerisi boş olmalıdır.
-
Durma, duraklama ve park etme
Durma trafik zorunluluğuyla, duraklama yolcu indirip bindirmek, yük yüklemek ya da beklemek için kısa süre durmaktır. Bekleme amaçlı duraklama 5 dakikayı aşarsa park sayılır.
-
Bisiklet, motosiklet ve traktör
Bisiklet, elektrikli skuter ve motosiklet yaya yolunda sürülmez; bisiklet yolu varsa bisiklet taşıt yolunda kullanılmaz. Motosiklette sürücü ve yolcu koruma başlığı takar.
-
Geçiş üstünlüğü
Geçiş üstünlüğü, görevdeki belirli araçların can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmamasıdır. Bu araçlar karşılaşınca kanundaki sırada önde olan önce geçer.
-
Kavşaklarda geçiş hakkı
Kavşak, iki ya da daha fazla karayolunun kesiştiği ya da birleştiği ortak alandır. Görevli, levha ve ışık olmayan kavşakta kimin kime yol vereceği bu ünitededir.
-
Demiryolu geçitleri
Hemzemin geçit, karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli ya da bariyersiz geçittir. Geçitte geçiş hakkı demiryolu aracınındır.
-
Yaya geçidi ve okul bölgesi
Yaya geçidi, taşıt yolunda yayaların güvenle geçmesi için işaretlerle belirlenmiş alandır. Okul geçidi ise okulların çevresinde öğrencilerin geçmesi için ayrılmış alandır.
-
Geçiş kolaylığı ve karşılaşma
İki yönlü yolda karşıdan gelenin geçişi zorlaşıyorsa sağa yanaşıp yer ayrılır, gerekirse durulur. Engel hangi aracın şeridindeyse geçiş kolaylığını o sürücü sağlar.
-
Tehlike algısı ve risk
Tehlike algısına öngörülü sürücülük de denir. Kavşak, tepe üstü, yaya ve hemzemin geçit, tünel, dar köprü, dönemeç ve yapım alanında hız azaltmak şarttır.
-
Alkol, ilaç, yorgunluk ve dikkat
Alkol sınırı hususi otomobilde 0,50, öteki araçlarda 0,20 promildir. Aday sürücünün belgesi her araçta 0,20 promilin üzerinde iptal edilir.
-
Emniyet kemeri, kask ve çocuk koltuğu
Sürücü ve yolcular emniyet kemerini, koruma başlığını ve çocuk bağlama sistemini usulüne uygun kullanmak zorundadır. 15 yaşını doldurmamış çocukların bunları kullanmasını sürücü sağlar.
-
Yola, havaya ve yüke göre sürüş
Levhadaki azami hız yalnız üst sınırdır; hız yüke, görüşe, yol, hava ve trafik durumuna göre ayarlanır. Buzlu ve kaygan yolda ani fren ve ani direksiyon hareketi yapılmaz.
-
Trafik kazaları ve kaza yerinde yapılacaklar
Trafik kazası, karayolunda hareket hâlindeki en az bir aracın karıştığı, ölüm, yaralanma ya da zararla sonuçlanan olaydır. Kazaya karışan sürücünün yükümlülükleri ve olay yerinden ayrılmanın sonuçları bu ünitededir.
-
Asli kusur ve kaza tespit tutanağı
Kazada kusur, iz ve delillerle birlikte kazaya karışanların ve tanıkların ifadeleri değerlendirilerek belirlenir. Kanunda sayılan bazı hareketleri yapan sürücü asli kusurlu sayılır.
-
Trafik denetimi, ceza puanı ve yaptırımlar
Her trafik cezasıyla ceza puanı verilir ve puanlar ihlal tarihinden geriye doğru 1 yıl içinde toplanır. 100 ceza puanını ilk kez dolduranın belgesi 2 ay geri alınır.
-
Araç teçhizatı ve teknik kurallar
Araçlar ve sonradan takılan donanım tip onay, tadil ve montaj yönetmeliklerine uygun olur. Karayolu uygunluk belgesi olmayan aracın tescili yapılmaz.
-
Araç boyutları, yük ve yolcu
Gabari, aracın uzunluk, genişlik ve yüksekliğini belirleyen ölçülerdir. Yüksüz ağırlık, yüklü ağırlık ve dingil ağırlığı gibi kavramlar da bu ünitededir.
-
Römorklu araç kullanma
Azami yüklü ağırlığı 750 kilograma kadar olan römork hafif römorktur. Römorklu aracın en yüksek hızı, aynı cins römorksuz aracınkinden saatte 10 km düşüktür.
-
Arızalı araç ve araç çekme
Yerleşim yeri dışında arızalanan araç önce karayolu dışına, olmuyorsa bankete ya da taşıt yolunun en sağına alınır. Güvenlik tedbirleri tamamlanıncaya kadar dörtlü ikaz lambaları yakılır.
-
Araç ışıkları ve korna
Işıklar gece ve sis, kar, şiddetli yağmur gibi görüşün yetersiz olduğu durumlarda yakılır. Kanun ve yönetmelikte belirtilmeyen lamba araca takılamaz.
-
Çevre: emisyon, gürültü ve toplu taşıma
Motorlu taşıtlar egzoz gazıyla havayı kirletir, motor ve korna sesiyle gürültü yaratır. Egzozdaki zararlı gazlar, kirliliği azaltan davranışlar ve harita okuma da bu ünitededir.
İlk Yardım
Sınavda 12 soru 13 ünite
İlk yardımın temel kavramları, insan vücudu, temel yaşam desteği, kanama, yaralanma ve bilinç bozuklukları. Aşağıdaki özetler yalnız konuyu tanıtır, ilk yardım uygulamasını anlatmaz.
-
İlk yardımın temel kavramları
İlk yardım, ani hastalık ya da yaralanmada olay yerindeki imkânlarla yapılan hızlı ve etkili müdahaledir. Acil tedavi ise sağlık personelinin tıbbi araç gereç ve ilaçla yaptığı müdahaledir.
-
İnsan vücudu
Hücre, doku, organ ve sistem kavramları ile sinir, iskelet, solunum ve dolaşım gibi başlıca sistemler. Solunum, nabız ve kan basıncının normal değerleri de bu ünitededir.
-
Hasta, yaralı ve olay yerinin değerlendirilmesi
Değerlendirmenin amacı, hayatı tehdit eden sorunları belirleyip müdahale önceliğini ortaya koymaktır.
-
Temel yaşam desteği
Temel yaşam desteği, solunumu ya da kalbi durmuş kişide hava yolunu açık tutmak, solunum ve dolaşımı ilaç ve araç gereç kullanmadan desteklemektir. İlaç ve cihazla yapılan ileri yaşam desteği sağlık personelinin işidir.
-
Solunum yolu tıkanması
Yabancı cisim solunum yolunu kısmen ya da tamamen tıkayabilir. Kısmi tıkanmada kişi öksürebilir ve konuşabilir, tam tıkanmada konuşamaz, öksüremez ve nefes alamaz.
-
Kanamalar
Kanama, damar bütünlüğü bozulduğu için kanın damar dışına çıkmasıdır. Kanamalar kanın aktığı yere ve kanayan damara göre ayrılır.
-
Şok
Şok, dolaşım sisteminin yetersiz kalması sonucu dokulara ve hayati organlara yeterli kan ve oksijen gidememesidir. Başlıca nedenleri ağır kan ya da sıvı kaybı, kalbin yeterince pompalayamaması ve şiddetli alerjik tepkidir.
-
Yaralar
Yaralar oluşma biçimine göre ayrılır: sıyrık yarada derinin yalnız üst tabakası zedelenir, kesik yara keskin cisimlerle, ezik yara künt bir cismin çarpmasıyla oluşur.
-
Baş, omurga, göğüs ve karın yaralanmaları
Trafik kazası, yüksekten düşme ve sığ suya atlama, baş ve omurga yaralanmalarının başlıca nedenleridir.
-
Kırık, çıkık ve burkulma
Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır; açık kırıkta deri bütünlüğü de bozulur. Çıkıkta eklem yüzeyleri birbirinden ayrılır, burkulmada eklemi saran bağlar zorlanır.
-
Bilinç bozuklukları
Bayılma, beyne giden kanın geçici olarak azalmasıyla olan kısa ve yüzeysel bilinç kaybıdır. Koma ise derin ve uzun süreli bilinç kaybıdır.
-
Hasta ve yaralı taşıma
Kazazede gereksiz yere yerinden oynatılmaz; acil taşıma yangın, patlama ya da zehirli gaz gibi hayatı tehdit eden bir tehlike varsa yapılır.
-
Yanık, donma, zehirlenme ve diğer acil durumlar
Yanıklar derecesine göre ayrılır: birinci derecede kızarıklık ve ağrı, ikinci derecede su dolu kabarcıklar görülür. Donma, zehirlenme ve öteki acil durumlar da bu ünitededir.
Araç Tekniği
Sınavda 9 soru 15 ünite
Motor ve araç sistemleri, gösterge paneli, fren, lastik, bakım, sık görülen arızalar ve ekonomik sürüş.
-
Aracı tanıma
Şasi aracın taşıyıcı iskeletidir; motor, aktarma organları ve kaporta bunun üzerine bağlanır. Kaporta, yolcuyu ve yükü dış etkilere karşı koruyan gövdedir.
-
Motor ve motor sistemleri
Motor, yakıtın yanmasıyla açığa çıkan ısı enerjisini mekanik enerjiye çevirir. Biyel kolu, krank mili, kam mili ve triger kayışının görevleri bu ünitededir.
-
Elektrik sistemi ve akü
Akü elektriği depolar, motor çalışmazken marş motorunu ve donanımı besler. Alternatör motor çalışırken elektrik üretir ve aküyü şarj eder.
-
Güç aktarma organları
Güç aktarma organları motorun hareketini kavrama, vites kutusu, şaft, diferansiyel ve akslar üzerinden tekerleklere ulaştırır.
-
Elektrikli, hibrit ve LPG'li araçlar
Motorlar kullandıkları enerjiye göre benzinli, dizel, LPG'li, elektrikli ve hibrit diye ayrılır. Hibrit araçta içten yanmalı motor ile elektrik motoru birlikte bulunur.
-
Araç kullanmaya hazırlık
Yola çıkmadan lastik basıncı lastikler soğukken, motor yağı düz zeminde ve motor durduktan sonra kontrol edilir. Motor sıcakken radyatör kapağı açılmaz.
-
Gösterge paneli ve ikaz lambaları
Lambanın rengi önceliği gösterir: kırmızı acil arızayı, sarı uyarıyı, yeşil devredeki bir sistemi, mavi uzun farı. Kontak açılınca yanıp sönmeyen lamba arızaya işaret eder.
-
Fren sistemi
Fren sistemi aracı yavaşlatır, durdurur ve duran aracı yerinde tutar. Hidrolik frende pedal kuvveti fren hidroliğiyle iletilir, havalı fren basınçlı havayla çalışır.
-
Lastikler
Basıncı düşük lastik kenarlarından, basıncı yüksek lastik ortasından aşınır. Lastik basıncı lastikler soğukken ölçülür.
-
Direksiyon ve süspansiyon
Süspansiyon, yaylar ve amortisörlerle yoldan gelen darbeleri sönümler ve yol tutuşunu artırır. Amortisör arızalıysa gövde tümsekten sonra uzun süre yaylanır.
-
Aktif ve pasif güvenlik sistemleri
Aktif güvenlik sistemleri kazayı önlemeye, pasif sistemler kaza anında yolcuyu korumaya yöneliktir. Hava yastığı, emniyet kemeri ve baş desteği pasif sistemlerdendir.
-
Bakım ve günlük kontroller
Araç bakımı, dönemsel bakımlar ve yola çıkmadan yapılan günlük kontrollerden oluşur. Yeni aracın ilk bakımı, kullanım kılavuzundaki kilometre ya da süre dolunca yapılır.
-
Sık görülen arızalar
Sarı ikaz lambası yanınca araç en kısa sürede servise gösterilir. Bazı arızalarda ise güvenli bir yerde durup motoru hemen durdurmak gerekir.
-
Ekonomik sürüş ve yakıt tasarrufu
Fazla yakıt tüketiminin sebepleri ya araçtan ya sürücüden kaynaklanır. Ekonomik sürüş yakıtı ve egzozdan çıkan zararlı gazları azaltır.
-
Araçta bulunması zorunlu gereçler
Araçta bulunacak gereçler aracın cinsine göre değişir ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 1 sayılı cetvelinde gösterilir. Bu gereçler her an kullanılır durumda olur.
Trafik Adabı
Sınavda 6 soru 13 ünite
Trafikte saygı, sabır, sorumluluk, iletişim, öfke ve stres kontrolü gibi davranış konuları.
-
Trafikte adap
Trafik, yayaların, hayvanların ve araçların karayolu üzerindeki hâl ve hareketleridir. Adap ise toplumun uyulmasını beklediği, çoğu yazılı olmayan görgü kurallarının bütünüdür.
-
Saygı ve nezaket
Trafikte saygının temeli başkasının hakkını tanıyıp ona dokunmamaktır. Nezaket saygının söz ve davranışa yansımasıdır, kuralların yerini almaz.
-
Yardımlaşma ve nezaketle uyarma
Yardımlaşma, zor durumdaki bir yol kullanıcısına karşılık beklemeden destek olmaktır. Yol vermek ya da yardım etmek kimseyi kurallara uyma yükümlülüğünden kurtarmaz.
-
Hoşgörü ve sabır
Hoşgörü başkalarının hata ve farklı davranışlarını anlayışla karşılamak, sabır bekleme ve gecikmeye öfkelenmeden katlanabilmektir.
-
Sorumluluk
Sorumluluk, bir davranışın kendine ve başkalarına doğuracağı sonucu önceden düşünerek hareket etmektir. Sorumlu davranış kazaları ve trafikteki gerginliği azaltır.
-
Diğerkâmlık ve feragat
Diğerkâmlık karşındakine öncelik vermek, feragat ise sahip olunan bir haktan gönüllü olarak vazgeçmektir.
-
Engelliler, çocuklar ve hayvanlar
Gözleri görmeyen kişi beyaz bastonundan ya da kolundaki 3 siyah yuvarlaklı sarı banttan tanınır. Böyle biri taşıt yolundaysa sürücüler yavaşlar, gerekirse durur.
-
İletişim, öfke kontrolü ve empati
El işareti, mimik, sinyal, korna ve selektör trafikte sözsüz iletişim araçlarıdır. Korna ve selektör yalnız tehlikeyi önlemek için kısa süre kullanılır.
-
Heyecan ve stres
Heyecan ve stres sürücünün dikkatini daraltır, tehlikeyi geç fark etmesine yol açar. Yola zamanında ve dinlenmiş çıkmak stresi azaltır.
-
Trafikte hak ihlalleri
Hak ihlalleri kime yöneldiğine göre ayrılır: başka insanlara, engellilere, topluma, öteki canlılara ve çevreye. Yayaya çamur sıçratmak ya da engelli park yerini işgal etmek buna örnektir.
-
Trafik kültürü
Trafik kültürü, trafikteki kişilerin kurallara, değerlere ve birbirlerine ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarının bütünüdür. Temeli kurallara uymak ve başkalarının hakkına saygıdır.
-
Trafik psikolojisi
Sürücüler birbirinin davranışından etkilenir; sakin sürücü çevresine örnek olur. Gereksiz korna, selektörle zorlamak ve öfkeli el hareketleri gerginliği büyütür.
-
Öz denetim
Öz denetim, kişinin duygu ve davranışlarını dışarıdan bir denetim ya da ceza beklemeden kendi iradesiyle yönetmesidir. Öz denetimi gelişmiş sürücü kurala ceza korkusuyla değil, sorumlulukla uyar.
Kesik Çizgi
Konuların tamamı uygulamada
81 ünitenin tam konu anlatımı ve 3.423 soru Kesik Çizgi'de. Her sorunun altında dayandığı kaynak yazar, uygulama internetsiz çalışır.
Ders ve ünite konuları Millî Eğitim Bakanlığının Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu ders programlarına ve trafik mevzuatına dayanır. Ünitelere ayırma Kesik Çizgi'nindir. Bu sayfa resmî değildir, sınava hazırlık içindir.